Ngày 28/3 hằng năm là dịp để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta ôn lại truyền thống vẻ vang của lực lượng Dân quân tự vệ Việt Nam – lực lượng vũ trang quần chúng rộng khắp, trung thành, tin cậy của Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Trải qua hơn chín thập kỷ xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, lực lượng Dân quân tự vệ luôn khẳng định vai trò quan trọng trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và xây dựng đất nước trong thời kỳ mới.
Ngày 28/3/1935, tại Đại hội Đảng lần thứ nhất, Đảng ta đã xác định chủ trương tổ chức lực lượng tự vệ công nông, đặt nền móng cho sự ra đời của lực lượng Dân quân tự vệ. Từ những đội tự vệ đỏ ban đầu, lực lượng đã từng bước phát triển, trở thành lực lượng vũ trang quần chúng rộng khắp, gắn bó mật thiết với nhân dân, hoạt động ngay tại cơ sở và giữ vai trò nòng cốt trong phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc.
Trong các cuộc kháng chiến chống thực dân, đế quốc, lực lượng Dân quân tự vệ đã lập nhiều chiến công to lớn. Họ vừa sản xuất, vừa chiến đấu, bám đất, bám làng, bảo vệ quê hương, góp phần làm nên những thắng lợi vĩ đại của dân tộc. Hình ảnh những chiến sĩ du kích, tự vệ chiến đấu đã trở thành biểu tượng sinh động của chiến tranh nhân dân, thể hiện sức mạnh to lớn từ lòng dân.
Bước vào thời kỳ hòa bình, xây dựng và phát triển đất nước, lực lượng Dân quân tự vệ tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong công tác quốc phòng, an ninh ở cơ sở. Đây là lực lượng có mặt ở khắp các địa bàn, từ đồng bằng đến miền núi, từ nông thôn đến thành thị, trực tiếp tham gia giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, phòng chống thiên tai, cứu hộ cứu nạn và bảo vệ cuộc sống bình yên của nhân dân.
Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực có nhiều diễn biến phức tạp, các thách thức an ninh phi truyền thống ngày càng gia tăng, vai trò của lực lượng Dân quân tự vệ càng được khẳng định. Không chỉ thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, lực lượng này còn tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước, xây dựng nông thôn mới, góp phần phát triển kinh tế – xã hội tại địa phương.
Một trong những điểm nổi bật của lực lượng Dân quân tự vệ là tính quần chúng sâu sắc. Họ là những người dân bình dị, vừa lao động sản xuất, vừa tham gia huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu khi Tổ quốc cần. Chính sự gắn bó mật thiết với nhân dân đã tạo nên sức mạnh đặc biệt cho lực lượng này. Trong mọi hoàn cảnh, Dân quân tự vệ luôn là lực lượng gần dân, sát dân, hiểu dân và được nhân dân tin tưởng.
Ở nhiều địa phương, lực lượng Dân quân tự vệ đã trở thành chỗ dựa vững chắc của nhân dân trong công tác giữ gìn an ninh trật tự, phòng chống tội phạm và tệ nạn xã hội. Đồng thời, đây cũng là lực lượng xung kích trong phòng chống thiên tai, tham gia khắc phục hậu quả mưa bão, dịch bệnh, giúp nhân dân ổn định cuộc sống.
Trước yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, công tác xây dựng lực lượng Dân quân tự vệ tiếp tục được quan tâm, chú trọng. Việc tổ chức, huấn luyện, trang bị được nâng cao theo hướng thiết thực, hiệu quả, phù hợp với đặc điểm từng địa bàn. Nội dung huấn luyện ngày càng sát thực tế, chú trọng nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu và xử lý các tình huống ngay từ cơ sở.
Cùng với đó, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng được tăng cường, giúp lực lượng Dân quân tự vệ luôn giữ vững bản lĩnh chính trị, trung thành tuyệt đối với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân. Trong bối cảnh chuyển đổi số, nhiều địa phương cũng từng bước ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của lực lượng.
Kỷ niệm Ngày truyền thống 28/3 không chỉ là dịp để ôn lại lịch sử, mà còn là thời điểm để mỗi cán bộ, chiến sĩ Dân quân tự vệ nhận thức sâu sắc hơn về trách nhiệm của mình. Phát huy truyền thống anh hùng, lực lượng cần tiếp tục nâng cao chất lượng tổng hợp, trình độ và khả năng sẵn sàng chiến đấu; chủ động nắm chắc tình hình, kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh từ cơ sở.
Đồng thời, tiếp tục phát huy vai trò trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân, tích cực tham gia phát triển kinh tế – xã hội, xây dựng đời sống văn hóa, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Trong giai đoạn hiện nay, khi đất nước đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc đặt ra yêu cầu ngày càng cao. Với truyền thống vẻ vang, tinh thần trách nhiệm và sự gắn bó mật thiết với nhân dân, lực lượng Dân quân tự vệ Việt Nam sẽ tiếp tục là chỗ dựa tin cậy của Đảng, Nhà nước và Nhân dân.
Ngày 28/3 vì thế không chỉ là ngày kỷ niệm, mà còn là lời nhắc nhở về niềm tự hào, trách nhiệm và khát vọng cống hiến của mỗi cán bộ, chiến sĩ Dân quân tự vệ, góp phần xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
