Tái hòa nhập cộng đồng là quá trình giúp người chấp hành xong án phạt tù khắc phục mặc cảm, vượt qua khó khăn, từng bước ổn định cuộc sống, hòa nhập với gia đình và xã hội. Mỗi người hoàn lương được tạo điều kiện học tập, lao động, phát triển kinh tế và trở thành công dân có ích chính là góp phần xây dựng cộng đồng đoàn kết, văn minh và phát triển bền vững.
Tái hòa nhập cộng đồng đối với người chấp hành xong án phạt tù là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, thể hiện chính sách nhân đạo, khoan hồng của pháp luật Việt Nam, đồng thời là giải pháp quan trọng góp phần phòng ngừa tội phạm, bảo đảm an ninh, trật tự và xây dựng xã hội an toàn, lành mạnh.
Chính phủ đã ban hành Nghị định số 49/2020/NĐ-CP ngày 17 tháng 4 năm 2020 quy định chi tiết thi hành Luật Thi hành án hình sự về tái hòa nhập cộng đồng. Nghị định quy định rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, chính quyền địa phương, cơ quan, tổ chức, gia đình và cộng đồng trong việc quản lý, giáo dục, giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù; đồng thời thực hiện các biện pháp hỗ trợ về thông tin, tư vấn pháp luật, tư vấn tâm lý, định hướng nghề nghiệp, đào tạo nghề, giới thiệu việc làm và các điều kiện cần thiết khác để người hoàn lương ổn định cuộc sống. Đồng thời Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg số ngày 17/8/2023 về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù. Theo đó, người chấp hành xong án phạt tù có nhu cầu vay vốn và đáp ứng các điều kiện theo quy định được vay vốn ưu đãi tại Ngân hàng Chính sách xã hội để sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm, phát triển kinh tế gia đình. Đây là chính sách có ý nghĩa thiết thực, tạo thêm điều kiện để người hoàn lương tự lực vươn lên, ổn định cuộc sống và hòa nhập cộng đồng.
Vừa qua, UBND tỉnh Bắc Ninh ban hành Kế hoạch số 195/KH-UBND ngày 29/5/2026 về thực hiện Đề án “Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tái hòa nhập cộng đồng giai đoạn đến năm 2031” trên địa bàn tỉnh. Kế hoạch nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, các ngành, các tổ chức chính trị - xã hội và toàn thể Nhân dân đối với công tác tái hòa nhập cộng đồng; huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong quản lý, giáo dục, giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương ổn định cuộc sống, có việc làm, hạn chế tái phạm tội và vi phạm pháp luật, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội.
Theo Kế hoạch, tỉnh Bắc Ninh phấn đấu 100% người chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương được tiếp nhận, quản lý, giáo dục, giúp đỡ theo đúng quy định; được tuyên truyền, phổ biến chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về tái hòa nhập cộng đồng; được tư vấn, hỗ trợ tiếp cận các chính sách an sinh xã hội, học nghề, giới thiệu việc làm khi có nhu cầu và đủ điều kiện. Tỉnh cũng phấn đấu hằng năm có từ 80% trở lên người chấp hành xong án phạt tù có nhu cầu và đủ điều kiện được hỗ trợ đào tạo nghề, giới thiệu việc làm; tạo điều kiện tiếp cận các nguồn vốn tín dụng chính sách để phát triển sản xuất, kinh doanh và ổn định cuộc sống.
Các sở, ban, ngành, địa phương tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật về tái hòa nhập cộng đồng; xây dựng, duy trì và nhân rộng các mô hình hỗ trợ hiệu quả; vận động các doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất kinh doanh tham gia đào tạo nghề, tạo việc làm cho người chấp hành xong án phạt tù. Đồng thời, tăng cường biểu dương các tập thể, cá nhân tiêu biểu và những người hoàn lương có ý chí vươn lên, làm kinh tế giỏi, tích cực đóng góp cho cộng đồng.
Đối với gia đình, cần thường xuyên quan tâm, động viên, giúp đỡ người thân vượt qua mặc cảm, tự tin hòa nhập cuộc sống. Gia đình chính là môi trường gần gũi nhất, có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc giáo dục, hỗ trợ và tạo động lực để người hoàn lương phấn đấu trở thành người có ích.
Đối với cộng đồng dân cư, mỗi người dân cần nâng cao nhận thức, không kỳ thị, phân biệt đối xử đối với người chấp hành xong án phạt tù; tích cực giúp đỡ, động viên họ tham gia các hoạt động xã hội, lao động sản xuất và phát triển kinh tế. Sự cảm thông, chia sẻ và tạo cơ hội của cộng đồng sẽ giúp người hoàn lương thêm niềm tin để vươn lên trong cuộc sống.
Đối với người chấp hành xong án phạt tù, cần phát huy ý chí tự lực, tự cường, chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật, tích cực học tập, học nghề, tìm kiếm việc làm, tham gia các phong trào tại địa phương, nỗ lực phấn đấu trở thành công dân có ích cho gia đình và xã hội.
Tái hòa nhập cộng đồng là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Quan tâm, giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù không chỉ thể hiện truyền thống nhân văn, nhân ái của dân tộc mà còn góp phần phòng ngừa tội phạm, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Người chấp hành xong án phạt tù có nhu cầu tìm hiểu về các chính sách hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng, học nghề, giới thiệu việc làm hoặc vay vốn theo Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg có thể liên hệ Công an cấp xã, UBND cấp xã hoặc Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội trên địa bàn để được hướng dẫn và hỗ trợ theo quy định.
Mỗi gia đình, mỗi cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và mỗi người dân hãy chung tay giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng, ổn định cuộc sống, trở thành công dân có ích cho xã hội; góp phần xây dựng tỉnh Bắc Ninh ngày càng văn minh, giàu đẹp, phát triển và bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn.
